همنشینی رنگ‌ها در چاپ

بسیاری از کارهای چاپی در نگاه اول بسیار جذاب بوده و بیننده از دیدن آن به وجد می ‌آید. اما اگر قصد داشته باشید رنگ تعیین شده خود را، درست به همان صورت که در فایل کامپیوتر مشاهده می‌کنید در کار چاپی نیز به دست آورید، ممکن است همیشه با رضایت صد درصدی همراه نباشید. در این صورت تمهیدات فراوانی از مرحله پیش از چاپ تا انتخاب کاغذ و مرکب و ماشین چاپ و کنترل‌های حین چاپ لازم است.

یکی از نکات بسیار مهم در چاپ کتاب، مجله و امثال آن، انتخاب درست رنگ ها و هارمونی رنگ در چاپ است که ما در این مقاله قصد داریم در ارتباط با آن توضیحات لازم را در اختیار شما قرار دهیم.

هارمونی رنگ‌ها

هارمونی رنگ‌ها

استفاده از رنگ‌های بسیار در تصویر می‌تواند برای مخاطبان گیج کننده باشد. به عبارتی در این حالت، چشم شما قادر نیست روی نقطه‌ خاصی در تصویر متمرکز شود و در نتیجه تصویر در هم بر هم و مخدوش به نظر خواهد آمد. شاید یکی از علل چاپ کتاب‌ها به صورت تک رنگ و یا دو رنگ نیز به دلیل عدم توانایی چشم در تطبیق خود با رنگ‌های زیاد است. با این حال، این بدان معنی نیست که شما نمی‌توانید از گستره‌ رنگی وسیعی در تصویر داخل کتاب و یا مجله بهره بگیرید.

یک طراح خبره در صورتی که با خواص رنگ‌ها آشنایی کافی داشته باشد و به اندازه‌ کافی در حرفه خود مهارت داشته باشد قادر است نه تنها از آشفتگی کنارهم قراردادن رنگ ها جلوگیری کند، بلکه به طرز معجزه آسایی با تریکب رنگ‌ها کنار یکدیگر در یک کار چاپی، اثر خارق العاده ای ایجاد نماید.

یک طراحی موفق بستگی به دانش فرد از سه شاخص «فام یا هیو» (hue)، «روشنی یا ولیو» (value) و «خلوص یا کروما» (chroma) برخوردار است. بسیار شنیده‌ایم که برخی رنگ‌ها به هم‌دیگر نمی‌خورند یا ترکیب جالبی را ارائه نمی‌کنند که ریشه در ناآگاهی از این ویژگی‌ها دارد. با ما همراه باشید تا در ارتباط با رنگ بندی های آگاهی بیشتری کسب کنید.

رنگ‌بندی مونوکروم

در هارمونی مونوکروم (Monochromatic) از درجات خلوص و شدت‌های مختلف یک خانواده از رنگ‌ها استفاده می‌شود. این درجات شامل «روشن» (tints)، «شدت» (tones) و «سایه» (shades) هستند. اگر رنگی با اضافه کردن رنگ سفید به وجود آید به آن روشن یا تینت گفته می‌شود. اگر به رنگی سیاه اضافه کنیم، رنگ تیره‌تر را سایه می‌خوانند. در نهایت اگر رنگی را با خاکستری مخلوط کنیم، نتیجه شدت یا تن متفاوتی خواهد داشت.

رنگ‌بندی آنالوگ

رنگ‌‌بندی آنالوگ Analogous با ترکیب رنگ‌هایی ایجاد می‌شود که در چرخه‌ی رنگ کنار یک‌دیگر قرار دارند.

رنگ‌بندی مکمل

رنگ‌های مکمل (Complementary) که احتمالا خیلی به گوشتان آشنا است، رنگ هایی هستند که در چرخه‌ رنگ در مقابل یکدیگر قرار دارند. رنگ‌های مکمل یکی از زیباترین رنگ‌بندی ها را به وجود می‌آورد.

از دیگر رنگ بندی ها می‌توان به دسته‌های زیر اشاره نمود:

  • رنگ‌بندی متساوی‌الساقین : رنگ‌بندی متساوی‌الساقین نیز از ترکیب یک رنگ با دو خانواده‌ هم‌جوار شاخه‌ مکمل رنگ اصلی ایجاد می‌شود.
  • رنگ‌بندی مستطیل: در رنگ‌بندی مستطیل یا (Double complement)، دو جفت از رنگ‌های مکمل در کنار یک‌دیگر انتخاب ‌می‌شوند. به همین جهت به این نوع هارمونی «دو مکمل یا مکمل برابر» نیز گفته می‌شود.
  • رنگ‌بندی چهارضلعی: هارمونی چهارضلعی از یک رنگ اصلی و یک رنگ مکمل همراه با دو رنگ همجوار رنگ مکمل تشکیل می‌شود.
  • رنگ‌بندی دوتایی: رنگ‌بندی دوتایی نیز از ترکیب دو رنگ با حذف رنگ میانی به دست می‌آید.
  • رنگ‌بندی متساوی‌الاضلاع: در هارمون متساوی‌الاضلاع یا سه‌تایی، رنگ‌ها از سه خانواده با فاصله‌ برابر از همدیگر انتخاب می‌شوند.

اهمیت رنگ در چاپ و طراحی

 به یاد داشته باشید که اگر قصد دارید از طرح مطلوبی برخوردار باشید، می‌بایست از هارمونی رنگ‌ها با فهم دقیق از فام، روشنی و خلوص آن‌ها بهره ببرید. انتخاب رنگ یکی از مهم‌ترین مراحل پیش از چاپ به شمار می‌آید. برخی از طراحان در ابتدای شروع ساخت فایل چاپی، رنگ مورد نظر خود را انتخاب می‌کنند. سپس هارمونی و مفهوم رنگ را تعریف و در مرحله‌ آخر دیگر عناصر مورد نیاز را انتخاب می‌نمایند. دسته‌ای دیگر از طراحان دقیقا برعکس این رویه را دنبال می‌کنند. ابتدا تمام عناصر طراحی را کنار همدیگر می‌نشانند و سپس رنگ مناسب را انتخاب و استفاده می‌نمایند.

علاوه بر در نظر گرفتن هارمونی رنگ‌ها باید در مورد عکس‌العمل بینندگان طرح از نظر جنبه‌های روانی نیز دقت کنید. فراگرفتن معنا و ارتباط دل‌نشین رنگ‌ها در کنار یکدیگر به شما در انتخاب مطلوب کمک شایانی می‌نماید.

فرقی نمیکند جز کدام دسته از طراحان بوده فقط کافی است به یاد داشته باشید که در نهایت کار می‌بایست بین تمامی اجزای فایل شما ارتباط معنایی و ارتباط رنگی وجود داشته باشد تا در هنگام چاپ محصول مورد نظر، بیننده بتواند ارتباط خوبی با محصول مورد نظر اعم از کتاب، سررسید، مجله و غیره برقرار کند.